logo

Gỗ ngọc am – “ngọc của núi rừng” – từ lâu được xếp vào hàng gỗ quý hiếm bậc nhất với hương thơm dịu nhẹ, vân gỗ tinh xảo và độ bền vượt trội. Trong bài viết này, Nội thất An Hưng sẽ cùng bạn tìm hiểu trọn vẹn về cây ngọc am, đặc tính sinh lý – hình thái, phân nhóm gỗ, các loại ngọc am cũng như giá trị và ứng dụng của nó trong nội thất và đời sống.

Mục Lục

CÂY GỖ NGỌC AM LÀ GÌ ? NƠI PHÂN BỐ

Gỗ ngọc am, có tên khoa học Cupressus funebris, là loài cây lá kim thân gỗ lớn, nổi bật với hương thơm ngát đặc trưng. Cây thuộc họ Hoàng đàn, bộ Thông và thường được biết đến với nhiều tên gọi khác như Hoàng đàn rủ, Hoàng đàn liễu, còn tại Trung Quốc thường gọi là Bách mộc.

mẫu 1

Trong hệ thống phân loại gỗ tại Việt Nam, gỗ ngọc am được xếp vào nhóm I – nhóm gỗ quý hiếm có giá trị cao. 

 - Phạm vi phân bố của loài này cũng không chắc chắn do lịch sử gieo trồng lâu đời, đây là loài cây sống trong các môi trường rừng tại tỉnh Quý Châu, Hồ Nam, Trùng Khánh…tại các độ cao dưới 2000m.

 - Cây ngọc am thường được trồng xung quanh các chùa chiền, đền miếu hay trong các khu vực vườn, đôi khi còn được trồng làm cây cảnh tạo các khu vực ôn đới ấm áp khác, đôi khi được bày bán làm cây trồng trong nhà tại các khu vực lạnh giá hơn.

 - Tại Việt Nam, nó mọc rải rác tại các tỉnh Hà Giang và Lạng Sơn, trong các khu rừng nhiệt đới xanh và có mưa mùa ẩm, chủ yếu ở đai núi thấp trên núi đá vôi ở độ cao 400 – 1500m, ở Hà Giang, gỗ ngọc am thường mọc ở khu vực núi cao hiểm trở, có độ cao lên tới 1000m cách xa mực nước biển.

mẫu 2

ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI CỦA CÂY GỖ NGỌC AM

Cây ngọc am trưởng thành có chiều cao trung bình từ 20 – 25m, đường kính thân khoảng 2m, với tán lá rậm rạp và nhiều cành nhỏ rũ xuống tạo thành từng lớp phẳng mềm mại. Các chồi non có màu xanh lục tươi, dáng hơi dẹp và mảnh mai.

Lá ngọc am mọc dày đặc, dài từ 1 – 2cm, đầu lá nhọn, thân lá hơi dẹp, khi đạt đến khoảng 5mm thì các đôi lá gập lại theo dạng đối mặt, đè lên phần cuống của các lá bên dưới. Mặt lá có những đường gợn lằn song song với trục chính, tạo nên nét đặc trưng dễ nhận biết.

Hạt giống có hình cầu, dài 8 – 15mm, ban đầu có màu xanh, đến khoảng 24 tháng sau khi thụ phấn sẽ chuyển sang màu nâu sẫm khi đã chín. Nón hoa đực dài 3 – 5mm, thường xuất hiện vào mùa xuân; khi chín, các vảy nón mở ra để hạt rơi xuống đất và nảy mầm.

mẫu 3

GỖ NGỌC AM LÀ GỖ GÌ ? CÓ MẤY LOẠI GỖ NGỌC AM? GỖ NGỌC AM CÓ TỐT KHÔNG ?

 - Ngọc am là loại gỗ quý xưa kia chỉ có bậc để vương mới sử dụng.

 - Gỗ ngọc am là loại gỗ cứng, mịn có màu vàng, và đặc biệt loại gỗ này có mùi rất thơm. Gỗ có khả năng chống thấm nước cao, có khả năng chống chịu với điều kiện nhiệt độ, thời tiết, không bị cong vênh, mối mọt.

mẫu 4

 - Dù cho hàng trăm năm trước cho đến tận bây giờ, gỗ Ngọc Am vẫn còn nguyên giá trị. Tuy nhiên, do sự săn lùng ráo riết của con người, loại gỗ này đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

 - Gỗ ngọc am chia làm hai loại: ngọc am vàng và ngọc am đỏ và ngọc am Lào

+ Ngọc am vàng: Ngọc am vàng nổi bật với màu vàng nhạt đến vàng óng ánh, vân gỗ mảnh, mềm mại và giàu tính thẩm mỹ. Gỗ có hương thơm thanh dịu, độ bền cao, ít cong vênh, mối mọt. Nhờ vẻ đẹp sáng sang trọng và mùi hương dễ chịu, ngọc am vàng thường được ưa chuộng trong chế tác đồ nội thất và các sản phẩm thủ công tinh xảo.

mẫu 6

+ Ngọc am đỏ: Ngọc am đỏ có màu nâu đỏ đậm, chứa nhiều tinh dầu nên khi cắt thường thấy nhựa gỗ rỉ ra. Gỗ có thớ mịn, vân uốn lượn sắc nét, kèm theo hương thơm dễ chịu, không mất đi trong quá trình chế tác. Đặc biệt, càng sử dụng lâu, gỗ càng tỏa hương dịu nhẹ, bền đẹp theo thời gian.

mẫu 8

 - Ngọc am và hoàng đàn là hai loại cây duy nhất có khả năng tạo tuyết pha lê, lớp tuyết này nếu dùng đèn pin soi vào sẽ lóng lánh màu của cầu vồng, vì vậy những sản phẩm tâm linh như: tượng phật, la hán, quan công…được chế tác từ loại gỗ này khi có tuyết dẽ tạo cảm giác linh thiêng hơn rất nhiều so với những chất liệu khác.

 - Nếu gỗ ngọc am tươi có nhiều nhựa thì sau khi được chế tác xong thành vật phẩm, nhựa sẽ hóa thành một lớp trắng như tuyết, nếu để ra ngoài ánh nắng mặt trời sẽ có khả năng phản chiếu tạo thành những màu sắc rất rực rỡ như màu của cầu vồng.

 - Nếu ngọc am để nguyên khối sẽ dễ phai mùi. Khi ấy, chỉ cần xé tước phần thịt gỗ, cắt một thần thân gỗ, hoặc nếu muốn thưởng thức mùi ngọc am ngay tức khắc, có thể dùng nước sôi dội vào.

mẫu 9

ƯU ĐIỂM VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA GỖ NGỌC AM

Ưu điểm của gỗ ngọc am

  • Hương thơm tự nhiên, dễ chịu: Gỗ ngọc am tỏa mùi hương dịu nhẹ, bền lâu, giúp thanh lọc không khí và mang lại cảm giác thư thái.
     
  • Vân gỗ đẹp, thẩm mỹ cao: Đường vân uốn lượn mềm mại, sắc nét, kết hợp cùng màu gỗ đa dạng (vàng, đỏ, xanh) tạo nên vẻ sang trọng và độc đáo.
     
  • Chứa nhiều tinh dầu: Giúp gỗ bóng mịn tự nhiên, hạn chế nứt nẻ, cong vênh, đồng thời chống côn trùng, mối mọt hiệu quả.
     
  • Độ bền vượt trội: Gỗ cứng, chắc, chịu lực và chịu nhiệt tốt, tuổi thọ cao ngay cả trong điều kiện khắc nghiệt.
     
  • Giá trị phong thủy: Được xem là loại gỗ quý mang lại may mắn, bình an, thu hút tài lộc và năng lượng tích cực cho gia chủ.

mẫu 10

Nhược điểm của gỗ ngọc am

  • Quý hiếm, khó khai thác: Trữ lượng tự nhiên ngày càng ít, phân bố chủ yếu ở vùng núi cao nên việc khai thác gặp nhiều hạn chế.
     
  • Giá thành cao: Do độ hiếm và giá trị thẩm mỹ, phong thủy vượt trội, gỗ ngọc am thường có mức giá đắt đỏ, không phù hợp với mọi đối tượng khách hàng.
     
  • Khó tìm hàng chuẩn: Thị trường xuất hiện nhiều loại gỗ khác giả danh ngọc am, gây khó khăn trong việc nhận biết và chọn mua đúng chất lượng.
     
  • Gia công đòi hỏi tay nghề cao: Đặc tính nhiều tinh dầu khiến quá trình chế tác cần thợ gỗ có kinh nghiệm để đảm bảo sản phẩm đạt độ tinh xảo và bền đẹp.

mẫu 11

PHÂN BIỆT GỖ NGỌC AM VÀ GỖ HOÀNG ĐÀN 

 

Tiêu chí

Gỗ ngọc am

Gỗ hoàng đàn

Tên gọi

Ngọc am (còn gọi là bách xanh núi đá, ngọc am xanh, ngọc am đỏ, ngọc am vàng)

Hoàng đàn (thuộc chi Bách)

Chiều cao cây

20 – 25m, thân to, tán rũ xuống

10 – 15m, thân nhỏ hơn, dáng gọn

Màu sắc gỗ

Vàng nhạt, nâu đỏ hoặc xanh tùy loại

Vàng nhạt đến vàng sẫm

Vân gỗ

Uốn lượn, mềm mại, sắc nét, đẹp mắt

Nhỏ, đều, ít nổi bật

Tinh dầu

Chứa nhiều tinh dầu, khi cắt dễ thấy rỉ ra trên bề mặt dao

Có tinh dầu nhưng ít hơn, khó nhận biết bằng mắt thường

Mùi hương

Thơm dịu nhẹ, thoáng mát, càng dùng lâu hương càng bền

Thơm ngọt, hơi nồng, nhưng mùi giảm dần theo thời gian

Độ bền

Cứng chắc, ít cong vênh, kháng mối mọt rất tốt

Bền nhưng dễ cong vênh, mối mọt hơn nếu không xử lý kỹ

Giá trị phong thủy

Cao, tượng trưng cho may mắn, tài lộc, bình an

Cũng có giá trị phong thủy nhưng thiên về sự thanh lọc, xua đuổi tà khí

Độ quý hiếm

Hiếm hơn, giá thành rất cao

Quý nhưng dễ tìm hơn ngọc am

Ứng dụng

Đồ thờ cao cấp, nội thất sang trọng, đồ mỹ nghệ, trang sức gỗ

Đồ mỹ nghệ, tượng gỗ, nội thất, thường thấy trong làng nghề truyền thống

ỨNG DỤNG GỖ NGỌC AM VÀ CÂY NGỌC AM TRONG ĐỜI SỐNG

 - Gỗ ngọc am có nhiều tác dụng đối với sức khỏe của con người, tắm bằng gỗ ngọc am giúp cơ thế giải độc, lưu thông khí huyết, ngăn ngừa rôm sảy, giúp tinh thần tỉnh táo, mùi thơm từ gỗ ngọc am xua đuổi côn trùng tạo mùi thơm dễ chịu đặc trưng nếu để trong phòng, theo quan niệm xưa, việc đặt gỗ ngọc am trong nhà giúp xua đuổi tà ma, đón rước may mắn và tài lộc, gỗ ngọc am được sử dụng rất nhiều trong phật giáo như tạc tượng, làm tràng hạt, điều khắc…

 - Tinh dầu ngọc am có công dụng là chậm quá trình lão hóa nên nó cũng được dùng để cải thiện và hạn chế nám da. Tinh dầu ngọc am hòa vào nước tắm giúp da dẻ hồng hào, giúp cơ thể thoải mái, tinh dầu ngọc am có thể bôi vào chỗ sung do ngã, diệt khuẩn, khử mùi, xua đuổi côn trùng, giúp tinh thần sảng khoái.

mẫu 12

 - Ngọc am là loại gỗ quý xưa kia chỉ có bậc đế vương mới được sử dụng, hương ngọc am quyệt vào làn da các cung tần mỹ nữ khiến các bậc đế vương say đắm, tinh dầu ngọc am dùng để nhỏ vài giọt vào nước tắm là một trong những cách xức nước hoa mà các cung tần mỹ nữ hay dùng.

 - Ngoài ra, người Trung Quốc còn dùng quả ngọc am để trị phong hàn, cảm mạo, đau dạ dày và thổ huyết, lá cây dùng để trị bỏng, từ xưa tới nay người ta còn truyền tụng về tính chất giữ xác ướp hàng trăm năm của tinh dầu ngọc am, chỉ những vị quan đến phẩm bậc cao nhất với được sử dụng tinh dầu ngọc am để ướp xác.

 - Không chỉ đóng vai trò quan trọng về dược tính, gỗ ngọc am còn là biểu tượng của văn hóa, tâm linh con người. Thường thấy các tượng gỗ như tượng thế, tràng hạt gội đầu… được làm bằng gỗ ngọc am được người xưa coi như một biểu tượng giúp xua đuổi tà khí, đón rước thịnh vượng.

mẫu 13

mẫu 14

mẫu 15

 - Qua khảo sát cho thấy, việc hít thở trong không gian chứ gỗ ngọc am tạo ra sự dễ chịu, việc đón nhận những luồng khí chạy qua hệ thống kinh lạc, mùi hương của tinh dầu này không chỉ giúp không gian trở lên trầm ấm thanh lịch mà còn giúp những người tập thiền định, yoga nhanh chóng lấy lại cân bằng trạng thái tĩnh tâm.

mẫu 15

- Gỗ ngọc am được ứng dụng rộng rãi trong nội thất cao cấp nhờ hương thơm tự nhiên, vân gỗ tinh xảo và độ bền vượt trội. Loại gỗ này thường được dùng để chế tác bàn ghế, tủ kệ, giường hay đồ thờ cúng, mang lại vẻ sang trọng, đẳng cấp cho không gian sống. Ngoài tính thẩm mỹ, gỗ ngọc am còn giúp xua đuổi côn trùng, tạo cảm giác thư giãn và mang ý nghĩa phong thủy tốt lành, nên rất được ưa chuộng trong các công trình nội thất truyền thống lẫn hiện đại.

mẫu 16

mẫu 17

 - Dân chơi đồ gỗ vẫn thường truyền tai nhau về gỗ ngọc am với mệnh danh là “ ngọc của rừng” là loại gỗ tao nhã của các đại gia, một số người sẵn sàng bỏ ra một khoản tiền lớn để mua bộ bàn ghế hay những tác phẩm điêu khắc để chơi trong nhà, ngày nay gỗ ngọc am càng trở lên khan hiếm và giá trị kinh tế của nó ngày càng tăng lên, chính vì vậy mà nhiều người hành nghề đào và tìm gốc rễ còn sót lại của nó gần như đã bị tuyệt diệt.

mẫu 18

KẾT LUẬN

Gỗ ngọc am là loại gỗ quý hiếm với hương thơm đặc trưng, vân gỗ đẹp và độ bền cao. Không chỉ có giá trị thẩm mỹ, nó còn mang ý nghĩa phong thủy về may mắn và thịnh vượng, xứng đáng được gìn giữ và khai thác bền vững. Hãy theo dõi các bài viết khác của Nội thất An Hưng để cập nhật thêm nhiều kiến thức mới về các loại gỗ khác nhé!

THAM KHẢO THÊM CÁC LOẠI GỖ KHÁC 

Gỗ óc chó

Gỗ sồi

Gỗ hương

Gỗ căm xe

Gỗ lim

Gỗ sao

Gỗ cẩm

Gỗ trắc

Gỗ cao su

Gỗ tràm

Hồng đào

Gỗ thủy tùng

Gỗ ca te

Gỗ ngọc am

Gỗ trai đỏ

Gỗ kim giao

Gỗ samu

Gỗ muống đen

Gỗ trầm hương

Gỗ xoan đào

Gỗ thông

Gỗ gụ

Gỗ sưa

Cây keo

Gỗ xà cừ

Gỗ ngọc am

Gỗ thủy tùng

Gỗ hồng đào

Gỗ giáng hương

Gỗ bằng lăng

Gỗ sơn huyết

Gỗ xá xị

Gỗ kiền kiền

Gỗ anh đào

Gỗ bách xanh

Gỗ mun Gỗ Pơ Mu Gỗ keo Gỗ dổi Gỗ cà te
Gỗ gõ đỏ Gỗ sến Gỗ xà cừ Gỗ xoan ta Gỗ trai đỏ
Gỗ mít Gỗ huỳnh đàn Gỗ chiu liu  Gỗ nghiến Gỗ Lũa
Gỗ melamine Gỗ MDF Gỗ Laminate Gỗ Acrylic Gỗ veneer